Ad Aktarması (Mecazımürsel) (Düz Değişmece)

Bir sözcüğün benzetme amacı güdülmeden başka bir sözcüğün yerine kullanılmasıdır.

Örnek:

» Seni şirketten aradılar.

Yukarıdaki cümlede “şirket” sözcüğünde ad aktarması vardır. Burada şirkette görevli birinin, örneğin sekreterin araması söz konusudur. Ama cümlede “şirketten” sözü ile genel söylenip, özel anlam anlatılmak istenmiştir.

Ad aktarması şu ilişkiler çerçevesinde kurulabilir:

ðİç-Dış İlişkisi: Bir varlığın dışı söylenerek içi ya da içi söylenerek dışı kastedilir.

Örnek:

» Evi gelecek hafta taşıyoruz.  (Evin eşyalarını)

»  Çayı ocağa koyuver.               (Çaydanlığı)

ðBütün-Parça İlişkisi: Bir varlığın bütünü söylenerek parçası, parçası söylenerek bütünü kastedilir.

Örnek:

» Sokağın ilk girişindeki apartmanda oturuyorum.  (Apartmanın dairesi)

» Herkes başının üstünde bir çatı olmasını ister.    (Ev)

ðSomut-Soyut İlişkisi: Soyut bir kavram söylenerek somut bir varlık kastedilir.

Örnek:

» Düşük bir maaşla beş canı besliyor. (İnsan)

ðSanatçı-Eser İlişkisi: Sanatçının adı söylenerek eseri ya da eserleri kastedilir.

Örnek:

» Biz Yahya Kemal’i okuyarak yetiştik.  (Romanını)

ðYer (Şehir, Kasaba, Köy) – İnsan İlişkisi: Yer adı söylenerek insan adı kastedilir.

Örnek:

» Takımı şampiyon olunca tüm Adana bayram etti. (Şehir halkı) »  Törende bütün kasaba meydanda toplanmıştı.   (Kasaba halkı)

ðŞehir-Yönetim ilişkisi: Bir ülkenin başkenti söylenerek yöneticileri kastedilir.

Örnek:

» Ankara bu olayda duyarsız kaldı.   (Devlet yöneticileri)

ðYön – Bölge, İnsan İlişkisi: Yön adı söylenerek o yerde oturan insanlar kastedilir.

Örnek:

» Batı’nın tavrını anlamak güç.  (Avrupa ülkeleri)

ðBir Kap Söyleyip İçindekileri Çağrıştırma:

Örnek:

» Bardağını bitir de sana çay doldurayım.  (Çayını bitir)